على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
958
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
زن قوله تعالى فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ : واگرفت آدم از پروردگارش كلمات چند . تلقى ( talaqqi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملاقات و پذيرفتن چيزى . تلقيب ( talqib ) م . ع . لقب به : لقب نهاد بر آن . تلقية ( talqeyat ) م . ع . چيزى بسوى كسى انداختن قوله تعالى إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ اى يلقى اليك وحيا من اللّه تعالى . تلقيث ( talqis ) م . ع . آميختن . تلقيح ( talqih ) م . ع . گشن دادن خرما بن را . و آبستن كردن باد درخت را . و باصطلاح طب كوبيدن آبله و جز آن . تلقيف ( talqif ) م ع . فرو بردن طعام از گلو . و فرو خورانيدن . و به دو دست سپردن اسب زمين را در برجستن . و يا نيك برداشتن وى دو دست را در آن گويا دراز مىكشد دستها را . و يا بر سينه زدن شتر دستها را در سير . تلقيم ( talqim ) م . ع . فرو خورانيدن . تلقين ( talqin ) م . ع . فهمانيدن و تفهيم كردن . تلقين ( talqin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعليم و تربيت و آموختن و گرفتن سخن از كسى . و تلقين كردن : تعليم كردن و پند دادن . و تلقين گفتن : آنچه پس از دفن كردن مرده از مسائل دينى در سر گور او گويند . تلك ( talk ) ا . پ . ورق طلا و طلق و نوعى از پارچه . تلك ( talk ) ص . پ . تلخ - ضد شيرين . تلك ( telk ) ا . پ . زنجبيل تر و تازه . تلك ( tolk ) ا . پ . لوبيا . تلك ( talak ) ا . پ . كسى كه سبلتش بزرگ و كلفت باشد و آنكه ريشش ريخته باشد . و سپر و هدف و نشانه . تلك ( telak ) ا . پ . جامهء پيشدار آستين كوتاه . و درخت زعرور . تلك ( telka ) ع . مؤنث ذلك يعنى اين . تلكد ( talakkod ) م . ع . دست در گردن كسى انداختن . و ستبر گوشت گرديدن . و بعض چيزى به بعض آن چسبيدن . تلكو ( talakov ) ا . پ . قسمى از درخت امرود . تلكؤ ( talakko ' ) م . ع . تلكأ عليه : پس انداخت و تاخير كرد . تلكيم ( talkim ) م . ع . مرمت نمودن و در پى كردن . تلگراف ( telegr f ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى . آلتى كه بواسطهء آن از فاصلههاى بسيار دور اخبار و مطالب را عبور داده و باعانت علامات مخصوص و رمزها مر يكديگر را اطلاع مىدهند و تلگراف كردن : رسانيدن اخبار و مطالب را باعانت تلگراف . تلگرافچى ( telegr f - ci ) ا . پ . كسى كه مباشر عمل تلگراف باشد . تلگرافنامه ( telegr f - n me ) ا . پ . مطلب تلگرافى كه به روى كاغذ نوشته باشند . تلگرافى ( telegr fi ) ص . پ . منسوب به تلگراف . تلل ( talal ) ا . ع . ترى و نمناكى . تلل ( tolol ) ع . ج . تليل . تلم ( talm ) م . ع . تلم الحراث الارض تلما ( از باب ضرب و نصر ) : شيار كرد آن كشاورز زمين را . تلم ( telm ) ا . ع . كودك خط دميده . و كشاورز . و زرگر . و يا دمهء دراز برزگران . ج : تلام . تلم ( talam ) ا . ع . آب كندو يا شكاف در زمين بدرازا . ج : اتلام . تلماء ( telemm ' ) م . ع . تلمى تلماء : برگرديد گونهء او يا گندمگون گشت . تلماح ( talm h ) م . ع . لمح البرق و النجم لمحا و لمحانا و تلماحا ( از باب فتح ) : درخشيد برق و ستاره . تلماظ ( telemm z ) ا ع . هر آنكه بر دوستى كسى نپايد . تلماظة ( telemm zat ) ا . ع . زن بيهوده گوى بسيار سخن ياوه دراى . تلمج ( talammoj ) م . ع . ناشتا شكستن و لب ليسيدن . تلمخ ( talammox ) م . ع . تلمخ بكلام قبيح : سخن زشت آورد . تلمذ ( talammoz ) م . ع . آموختن يق تلمذ عند فلان اى تعلم . تلمذة ( talmazat ) م . ع تلمذ له تلمذة : شاگرد شد مر او را و شاگردى كرد وى را . تلمز ( talammoz ) م . ع . در پى يكديگر جستن . و شتابى كردن در رفتار . تلمس ( talammos ) م . ع . باربار جستن و در پى يكديگر جستن . تلمسان ( telmes n ) ا خ . ع . يكى از شهرهاى كشور الجزاير داراى 44094 نفر جمعيت . تلمظ ( talammoz ) م . ع . زبان گرد دهن بر آوردن بعد از ظعام و لب ليسيدن . و طعام در دهان گردانيدن . و مزه در يافتن . و زبان بيرون آوردن مار . تلمع ( talammo ' ) م . ع . ربودن چيزى را . تلمق ( talammoq ) م . ع . خوردن يق ما تلمق بشيئ اى ما تلمج . تلمك ( talammok ) م . ع . چشيدن و ليسيدن . و زنخ پيچيدن شتر را . و زبان گرد دهن بر آوردن بعد خوردن . و ما تلمك بلماك : اى ما ذاق شيئا .